Çölyak Teşhisi Nasıl Konur?

Glutensiz yaşamını paylaş
Diğer çölyaklılara faydalı olmak için bir şeyler yaz!
Hemen başla!
8 Ara 2019
3
2
1
Muğla
Yaşam boyu glutensiz diyet yapılmasını gerektiren çölyak hastalığının teşhisi konusunda merak edilen birçok durum söz konusudur. Bu yüzden çölyak teşhisi nasıl konur sorusuyla ilgili olarak ihtiyacınız olan bazı bilgileri bu yazımızda sizlere sunacağız. Öte yandan çölyak belirtileri bebeklerde, çocuklarda ve yetişkinlerde farklı belirtilerle ortaya çıktığı için bu belirtilerin takip edilmesi önemlidir. Tanı sürecinden önce uzman doktorlar belirtilere bakmakta ve glutensiz diyete karar vermektedir. Bu süreçteki en önemli kontrol, demir eksikliği üzerinde yapılmaktadır. Bireylerde ciddi bir demir eksikliği söz konusu ise çölyak hastalığından şüphe duyulabilir.
Kimler Çölyak Testi Yaptırmalıdır?
Çölyak teşhisi için uygulanan çölyak testi, bazı bireyler için mutlaka yapılması gereken testler arasındadır. Ayrıca çölyak teşhisi nasıl konur konusunda kapsamlı bilgi veren bu testi yaptırması gereken hastalar, risk gruplarına göre şu şekilde sıralanmıştır;
  • Karın bölgesinde şişkinlik yaşayanlar
  • Kilo kaybı olanlar
  • Demir eksikliği yaşayanlar
  • B12 vitamini ve folik asit eksikliği olanlar
  • Boyda kısalık hali
  • Ergenlikte gecikme süreci
  • Bağırsak emilim bozukluğu olanlar
  • Down sendromlu çocuklar
  • Ağız bölgesinde sürekli yara çıkan kişiler
Bunlara ek olarak tip 1 diyabet hastalığı olanlar da mutlaka çölyak testi yaptırmalıdır. Aynı durum kronik ishal rahatsızlığı yaşayanlar için de geçerlidir. Kadınlarda ise sürekli yaşanan düşük problemi için çölyak testine başvurulmalıdır.
Genetik yatkınlık durumu da çölyak testinin yaptırılmasını zorunlu kılmıştır. Ailesinde ince bağırsak hastalığı olanlarda, çölyak hastalığının ortaya çıkma olasılığı daha yüksektir. Bununla birlikte ince bağırsakta yaşanan bağışıklık sistemi sorunları, çölyak’a davetiye çıkarır. Çölyak hastalığında bağışıklık sistemi, glutene karşı tetiklendiği için gluten içeren gıdaların tüketilmesi halinde bireylerde ani rahatsızlıklar oluşur. Buğday, arpa ve çavdar içerikli ürünler tüketen bireylerin de bu teste tabii tutulması önemlidir. O halde çölyak teşhisi nasıl konur konusunda ilk aşamanın çölyak testi olduğu bilinmelidir.
Çölyak Teşhisinde Hangi Tetkikler Uygulanır?
Çölyak hastalığında bazı belirtilerin yaşanması halinde hastalıktan şüphe duyulabilir. Özellikle sık sık tekrarlanan kusma, karın ağrısı, mide krampları, gelişim sorunları ve kilo kaybında özel kan testleri uygulanmaktadır. Kan testinin sonuçlarından elde edilen rakamlara göre Gastroenteroloji uzmanlarına yapılacak başvurularda şu testlere başvurulacaktır;
  • Troid testi
  • Gıda testi
  • Endoskopi testi
  • Alerji testleri
  • Anti-tTG Antikoru
  • Endoskopik Duodenum Biyopsisi
  • HLA – DQ8 ve DQ2 testleri
HLA – DQ2 ve DQ8 Testi Nasıl Yapılır?
Çölyak tanı sürecinde doğrulama testi olarak uygulanan HLA – DQ2 ve DQ8 testleri, çölyak şüphesi olması halinde doku gruplarının incelenmesine dayanır. Yani kişide çölyak şüphesinin bulunması halinde her iki doku grubu için test uygulanır ve testin sonucu hastayla paylaşılır. Ancak bu testin önemli bir uygulama olduğu unutulmamalıdır. Çünkü endoskopik biyopsi sonucunda pozitif, kan testinde ise negatif sonuç alan hastalar için bu testin sonucuna göre teşhis konulmaktadır.
Hastalarda çölyak hakkında bazı yanlış düşünceler bulunmaktadır. Öncelikle çölyak teşhisi konulmadan önce glutensiz diyete başlamak sakıncalıdır. Tanı koyma süreci bu hastalık için biraz zaman alacağı için başvurulacak HLA doku testlerinin sonuçları beklenmelidir. Ancak günümüzde bu testin ekonomik anlamda biraz yüksek bütçeyle yaptırıldığı da unutulmamalıdır.
Endoskopik Duodenum Biyopsisi Nasıl Yapılır?
Çölyak teşhisi nasıl konur sorusunun bir diğer yanıtı olarak hastalara endoskopik duodenum biyopsisi yapılabilir. Bu uygulama genelde diğer testlerin pozitif çıkması halinde talep edilir. Vücudundaki antikor düzeyinde düşüş yaşanmayan hastalardan biyopsi alınır ve bu biyopsiler Patoloji bölümünde incelenir. 20 ile 30 gün arasında alınacak sonuçlara göre doktorlar çölyak teşhisi koyabilir. Son olarak bazı genetik durumlar biyopsi testinin önemini artırmaktadır. Ailesinde çölyak hastalığı olanlar ya da herhangi bir bağırsak hastalığı olanların biyopsi ile antikor testini birlikte yaptırması önerilir.
Anti – tTG Antikor Testi ve Önemi
Bu test, çölyak hastalığının teşhisi için kullanılan ilk ve en önemli testtir. Genelde çocuklarda uygulanır. Çölyak hastalığından şüphe duyulması halinde hastaya ilk aşamada serum bağlanır. Daha sonra kandaki maddelerin oranlarına bakılır. Bu oranlara göre hastaya kısa sürede teşhis konulabilir. Fakat Anti – tTG antikor testi, doktorun tavsiyesi üzerine belirli dönemlerde tekrarlanabilir.
 
  • Like
Tepkiler: admin